Ung Thư Phổi – Phòng Ngừa Và Chữa Trị – Kì 2

ung thư phổi

chungghhhh hgyhyh

Tầm soát ung thư phổi bằng phương pháp chụp X-quang

1. Bạn của tôi từng bị ung thư phổi, tuy nhiên trước đó không có bất kì triệu chứng nào như bác sĩ đã nêu. Bạn tôi cũng có sức khỏe bình thường, không hút thuốc hay hít phải khói thuốc thụ động. Vậy có cách nào để chúng tôi tự nhận biết hoặc tự kiểm tra trước khi tìm đến bác sĩ hay không?

Đó là một trường hợp hiếm gặp nên chúng ta không phải lo lắng quá nhiều. Xác suất bị ung thư phổi của một người trẻ tuổi là khá thấp, chỉ khoảng 5 trên 100.000 người có nguy cơ mắc phải. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có chương trình tầm soát ung thư phổi để phát hiện bệnh sớm dành nhằm chữa trị kịp thời để giảm tỉ lệ tử vong và chỉ dành riêng cho những đối tượng đạt các tiêu chuẩn sau đây: có độ tuổi từ 55 đến 75, đang hút thuốc hoặc đã bỏ hút thuốc trong vòng 15 năm, sức khỏe tương đối tốt.

Ở Việt Nam, tầm soát ung thư phổi được thực hiện bằng phương pháp chụp hình X-quang phổi hằng năm. Tuy nhiên, trên thế giới, khi chụp X-quang phổi để tầm soát ung thư, tỉ lệ tử vong chỉ giảm 7%. Phương pháp này còn gặp phải nhiều hạn chế vì chỉ giúp chúng ta thấy được khối u trên X-quang với kích thước lớn khoảng 1 đến 2 cm. Do đó, để tầm soát ung thư phổi tốt hơn, người ta chụp CT cắt lớp với liều phóng xạ thấp để đạt hiệu quả cao. X-quang hay CT là tia phóng xạ có nguy cơ gây ung thư nên dù thực hiện tầm soát vẫn phải tuân theo những tiêu chuẩn của thế giới.

ung thư phổi

Trạng thái dừng của bệnh ung thư

2. Ông nội tôi mắc bệnh ung thư phổi. Qua tìm hiểu trên internet, tôi được biết bệnh ung thư có trạng thái dừng, có nghĩa là ung thư sẽ không phát triển trong một khoảng thời gian. Cho hỏi hiện tượng này có đúng không và chúng tôi cần đối phó như thế nào?

Trạng thái dừng của bệnh ung thư là biểu hiện tốt. Ở trạng thái dừng, ung thư không phát triển thêm hoặc nếu may mắn, nó có thể thoái triển và người bệnh sẽ không còn bị mắc ung thư. Trường hợp này được giải thích bởi cơ chế miễn dịch của cơ thể. Tự cơ thể có khả năng tạo ra các chất chống lại khối u mà không cần nhờ hóa trị hay xạ trị. Cơ thể sẽ kìm hãm các tế bào ung thư phát triển nhưng không dứt hẳn nhờ vào sự cân bằng giữa hệ miễn dịch và các khối u. Đối với những người may mắn, nếu hệ miễn dịch đủ mạnh thì sẽ có thể tiêu diệt hoặc khiến khối u dừng phát triển và trở nên thoái triển. Do đó, hiện tượng dừng là biểu hiện tốt nên chúng ta không cần phải lo lắng.

3. Thưa bác sĩ, ông ngoại của em bị bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính (COPD) giai đoạn cuối,  gia đình em rất lo vì thấy phổi ông rất yếu. Vậy bệnh này có khả năng diễn biến thành ung thư phổi hay không?

Tất cả các bệnh lí lành tính của phổi có hiện tượng viêm đều là yếu tổ gây ra nguy cơ mắc bệnh  ung thư phổi. Ông của bạn bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đó cũng là hiện tượng viêm mạn tính, là yếu tố tạo ra nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi. Bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính khi tới giai đoạn cuối đã rất nguy kịch nên bạn hãy tập trung điều trị bệnh này đầu tiên. Hãy cố gắng giúp cho ông sống vui khỏe với bệnh lí COPD hiện tại là điều tốt nhất bạn có thể làm.

ung thư phổiĐau ngực không phải là triệu chứng điển hình của ung thư phổi

4. Năm nay, em được 28 tuổi, không hút thuốc lá hay uống rượu bia nhưng thường xuyên thức khuya. Công việc của em khá áp lực nên lúc nào cũng bị stress. Đôi khi, em bị đau ngực lúc thức dậy. Xin hỏi em có khả năng bị ung thư phổi hay không?

Khả năng em bị ung thư phổi rất thấp vì em chỉ mới 28 tuổi và không tiếp xúc với yếu tố tạo nên nguy cơ gây ra bệnh. Đau ngực là một trong những triệu chứng của ung thư phổi, tuy nhiên đó không phải là triệu chứng điển hình, không phải ai bị đau ngực cũng mắc ung thư phổi. Khi bị ung thư, những cơn đau ngực thường xảy ra khi hít thở sâu, ho hoặc thay đổi tư thế. Biểu hiện của bạn có thể là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau do ngủ sai tư thế, viêm phế quản, bệnh lý về tim mạch. Do đó, chỉ dùng triệu chứng đau ngực để kết luận bạn mắc bệnh ung thư phổi thì sẽ không chính xác.

 

ung thư phổi

Bản lĩnh đàn ông khi bỏ thuốc

5. Bố em nghiện hút thuốc lá rất nặng. Dù gia đình có ngăn cản nhưng bố em vẫn tiếp tục hút và cho rằng ở thời bố em, ai cũng hút thuốc nhưng không có ai bị ung thư phổi. Ông bảo hút thuốc là cách thể hiện bản lĩnh đàn ông. Bác sĩ có thể giúp bố em thay đổi quan điểm này không?

Thay đổi quan điểm của một người sẽ rất khó, nhất là đối với bác đã có tuổi. Tôi thật sự không dám thay đổi quan điểm của bác nhưng tôi mong những chia sẻ sau đây có thể thay đổi quan điểm của các bạn trẻ đang tập tành những thói quen xấu như hút thuốc lá, hút shisha… Đầu tiên, đối với tôi, bản lĩnh của người đàn ông thể hiện ở việc từ bỏ thuốc lá, bởi điều này rất khó trong khi hút thuốc lá rất dễ. Bản lĩnh phải được thể hiện ở sự thách thức, mình làm được mới cho rằng mình có bản lĩnh. Tỉ lệ người bỏ thuốc lá thành công rất ít, trong 100 người hút thuốc lá chỉ có 10 người bỏ được. Do đó, theo tôi, 10 người bỏ được thuốc đó mới có bản lĩnh đàn ông thật sự.

Nếu đứng về góc độ khoa học, thói quen hút thuốc lá không lệ thuộc vào thể chất hay chất gây nghiện nicotine mà tùy thuộc vào tâm trạng, cảm xúc. Những người đa cảm, u sầu, bị stress, trầm cảm dễ tìm đến thuốc lá hơn người đang hạnh phúc, thành công trong công việc. Ở góc độ khác, hút thuốc có lợi vì tạo cảm giác sảng khoái bởi nhờ chất nicotine kích thích não khiến ta cảm thấy lâng lâng, kích thích sự sáng tạo và mang đến cảm giác bình yên nơi tâm hồn. Tuy nhiên, bất lợi của việc hút thuốc lá nghiêm trọng hơn rất nhiều, đặc biệt là tăng cao nguy cơ ung thư cho bản thân và những người xung quanh. Ngoài ra, hút thuốc lá còn gây ra các bệnh khác như tim mạch, đột quỵ, cao huyết áp… Do đó, các bạn trẻ hãy suy xét trước khi quyết định hút thuốc lá.

ung thư phổi

1 giờ hút vape tương đương với 100 điếu thuốc

6. Em không hút thuốc lá nhưng em hút cần sa, shisha và vape thì những thứ này có gây ra nguy cơ ung thư phổi hay không?

Hút thuốc lá có nguy cơ ung thư phổi, kể cả hút thuốc lá nhẹ, hút bằng đầu lọc hay hút thuốc lào. Theo tìm hiểu, 1 giờ hút shisha hay vape sẽ tương đương với 100 điếu thuốc, vì thế nguy cơ ung thư của bạn rất cao. Cần sa cũng là yếu tố nguy cơ gây ung thư phổi nhưng tỉ lệ ít hơn.

ung thư phổi

Nước ép củ dền đỏ

7. Thưa bác sĩ, thường xuyên uống nước củ dền đỏ có thể phòng ngừa ung thư phổi hay không?

Xin trả lời là không. Nước củ đền đỏ tốt cho sức khỏe bởi nó có chứa một số vitamin và các chất tạo máu. Về nguyên tắc dinh dưỡng, dù thức ăn tốt, chúng ta cũng không nên sử dụng mỗi ngày. Chúng ta nên sử dụng đa dạng các loại đồ ăn, thức uống để bổ sung đầy đủ các chất thay vì chỉ ăn liên tục một món. Hiện nay, chưa có một nghiên cứu lâm sàng nào chứng mình được việc ăn uống có thể trị hết ung thư.

8. Ung thư phổi ở giai đoạn nào thì xạ trị có hiệu quả cao nhất thưa bác sĩ?

Chỉ định xạ trị đối với ung thư phổi khác nhau, tùy theo loại ung thư phổi và giai đoạn của bệnh. Nếu khối u nhạy với tia thì dù giai đoạn trễ, xạ trị sẽ hiệu quả. Trong khi đó, có những khối y không nhạy với tia, cho dù giai đoạn sớm, xạ trị cũng không có hiệu quả. Vì vậy, hiệu quả xạ trị phụ thuộc vào bản chất nhạy tia của khối u. Bạn nên hiểu rằng xạ trị chỉ kiểm soát tế bào gốc mà không kiểm soát được những vùng di căn. Do đó, trong trường hợp ung thư đã di căn thì hiệu quả chung của điều trị vẫn không ổn định.

9. Tôi không hút thuốc lá nhưng tôi hút thuốc lào. Không biết bao nhiêu lần tôi đập bỏ điếu nhưng cũng không bỏ được. Xin bác sĩ chia sẻ thêm những tác hại của ung thư phổi để tôi có thể sợ và không hút thuốc lào nữa?

Anh có thể lên trên mạng, tìm hiểu về việc hút thuốc lá và sẽ thấy rất nhiều tác hại. Anh hãy ghi ra tờ giấy và dán đầy nhà để tự nhắc nhở về tác hại của thuốc lá, tạo ra động lực để bỏ hút thuốc. Ngoài ra, anh nên biết rằng hút thuốc lào có nguy cơ dẫn đến ung thư cao hơn hút thuốc lá. Đối với thuốc lào, chúng ta phải hút một hơi thật sâu, khói thuốc sẽ đi sâu hơn, ngấm vào từng ngóc ngách của phổi. Đứng về phương diện bác sĩ, tôi vẫn khuyên anh nên bỏ thuốc nhưng việc này có tỉ lệ thành công rất thấp. Do đó, một mình anh quyết định bỏ thuốc sẽ rất khó, anh cần có sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và tìm hiểu thêm trước khi có kế hoạch bỏ thuốc lá.

ung thư phổi

Hãy bỏ thuốc lá

10. Xin bác sĩ cho em phương pháp để bỏ thuốc lá. Em dùng các cách thông thường nhưng không có tác dụng. Bác sĩ có thể chia sẻ thêm về những loại dược phẩm hoặc thuốc hỗ trợ để bỏ thuốc lá không?

Trong những cách giúp đàn ông bỏ thuốc, ngoài ý chí, bạn phải lập kế hoạch, tìm sự hỗ trợ, động viên từ các nguồn khác và vẫn phải sử dụng nicotine (không phải hút nicotine mà sử dụng nó để cai từ từ). Điều đó đồng nghĩa với việc không cắt ngay lượng nicotin vào cơ thể từ thuốc lá mà sẽ giảm liều để cai nghiện dần dần. Chúng ta có thể sử dụng những loại thuốc làm cho tinh thần sảng khoái (không bằng nicotine) rồi từ từ giảm bớt. Như vậy, chúng ta sẽ ít bị lệ thuộc vào thuốc và dễ bỏ hơn.

ung thư phổi

Hút thuốc lá có ảnh hưởng đến chuyện chăn gối?

11. Xin bác sĩ cho biết nếu tôi hút thuốc lá nhiều có ảnh hưởng đến chuyện chăn gối của tôi không?

Câu trả lời là có. Ngoài việc tăng nguy cơ gây ra ung thư phổi, hút thuốc còn gây ra các bệnh lý khác đặc biệt các bệnh lý liên quan tới mạch máu như xơ vữa động mạch, tai biến, nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Ở bộ phận sinh dục của đàn ông, khi làm “chuyện ấy”, bạn cần có sự cương lên và nó cũng liên quan tới mạch máu. Vì vậy, bạn sẽ khó cương hơn nếu như bạn là người nghiện thuốc lá nặng.

12. Nếu tôi bị mắc bệnh ung thư phổi và đã chữa lành, khả năng tái phát có cao hay không và tôi phải ăn uống, tập luyện thế nào nhằm tránh khả năng tái phát của bệnh?

Vấn đề tái phát có xảy ra đối với ung thư phổi cũng như bất kì các loại ung thư khác. Tuy nhiên, chúng ta thường đặt nặng vấn đề sống sót nhiều hơn tái phát, bởi mức độ nguy hiểm của nó quá cao, số người chết sau khi bị mắc bệnh rất nhiều. Trên phương diện ung thư, việc tái phát hoàn toàn có thể xảy ra và tỉ lệ này khác nhau ở từng giai đoạn bệnh, từng loại ung thư và sự hiệu quả của việc điều trị. Do đó, bạn nên hỏi trực tiếp bác sĩ điều trị của bạn về tỉ lệ tái phát sau. Thông thường, tỉ lệ sống sót của ung thư phổi sau 5 năm rất thấp. Nếu bạn bị ung thư phổi không tế bào nhỏ thì tỉ lệ sống sau 5 năm là 50% và nếu ung thư ở giai đoạn bốn, tỉ lệ này chỉ có 1 %. Nếu bạn bị ung thư phổi tế bào nhỏ thì ngay cả khi bệnh ở giai đoạn sớm thì tỉ lệ sống sau 5 năm chỉ 30% và tỉ lệ ở này ở giai đoạn bốn ít hơn 1%.

ung thư phổi

Ung thư vú

13. Tôi nghe đồn việc xạ trị ung thư vú có khả năng gây ra ung thư phổi. Xin bác sĩ giải thích rõ hơn?

Khi chúng ta xạ trị ung thư vú ở tình huống cắt bỏ hết tuyến vú, xạ trị bổ túc sau đó là yếu tố gây ra nguy cơ ung thư phổi tuy nhiên mức độ ảnh hưởng không nhiều. Nếu bạn xạ trị ung thư vú trong trường hợp vú bảo tồn tức còn mô tuyến vú, khả năng ung thư phổi sẽ không có.

ung thư phổi

Phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc còn có hại cho cả thai nhi

14. Mình đang mang bầu nhưng chỗ làm có rất nhiều người hút thuốc lá nên không tránh khỏi việc hít phải khói thuốc. Như vậy, mình có dễ mắc ung thư phổi hay không?

Người phụ nữ mang thai hút thuốc lá thụ động sẽ làm tăng tỉ lệ sinh non và hư thai cao hơn so với nhóm phụ nữ không hút thuốc lá. Theo tôi đề nghị, bạn nên đề cập thẳng với công ty, những người có trách nhiệm quản lý để có một khu vực riêng dành cho người hút thuốc lá trong công ty.

15. Nội soi cổ họng có phát hiện được ung thư phổi hay không thưa bác sĩ?

Câu trả lời là không. Nếu nghi ngờ những trường hợp bị ung thư phổi, chúng tôi sẽ cần các xét nghiệm như: chụp X-quang phổi, chụp CT phổi và nội soi phế quản. Sau khi nội soi phế quản xong, chúng tôi lấy dịch rửa của phế quản đó để kiểm tra sự tồn tại của tế bào ung thư. Nếu thấy các khối u trên CT, chúng tôi sẽ làm các thí nghiệm để sinh thiết (lấy ra một miếng thịt, miếng mô để kiểm tra). Do đó, nội soi cổ họng không phát hiện được ung thư phổi.

Trên thị trường hiện nay, có một số trung tâm xét nghiệm đề nghị chúng ta thử các xét nghiệm máu để đi tìm ung thư phổi. Tuy nhiên, trên thế giới, không ai chứng nhận rằng xét nghiệm máu có thể tìm ra được ung thư phổi. Các xét nghiệm đó không có giá trị để chẩn đoán ung thư phổi. Chúng ta chỉ chẩn đoán dựa trên các xét nghiệm như tôi vừa trình bày ở trên.

ung thư phổi

Ho nhiều có dẫn đến ung thư phổi?

16. Nếu bị ho nhiều và cổ họng rất khô rát thì có phải do tôi bị ung thư phổi hay không?

Bệnh nhân ung thư phổi tuy thường gặp những triệu chứng trên nhưng không phải ai ho nhiều cũng bị ung thư phổi. Tùy theo tuổi tác và sự tiếp xúc với những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư mà chúng ta có xác suất bị ung thư phổi khác nhau. Bạn nên đến bệnh viên để khám và tìm ra nguyên nhân của các triệu chứng đó.

17. Tôi bị bệnh tiểu đường. Thời gian gần đây, tôi phát hiện ra mình bị ung thư phổi giai đoạn đầu. Vậy thuốc tiểu đường tôi đang uống có ảnh hưởng gì đến quá trình điều trị ung thư phổi hay không?

Tiểu đường có thể ảnh hưởng đến các bệnh lý mạn tính khác của phổi chứ không có ảnh hưởng đến tế bào ung thư phổi. Tuy nhiên, trong quá trình điều trị ung thư phổi, nếu bạn có bệnh tiểu đường kèm theo, bạn phải báo với bác sĩ để được lựa chọn thuốc hợp lí và tư vấn chế độ ăn phù hợp với bệnh tiểu đường.

Với các vấn đề liên quan đến ung thư thổi, các bạn xin gửi câu hỏi đến blog của chương trình và tôi sẵn sàng viết thư trả lời với các bạn nhanh nhất có thể. Tôi rất mong muốn được chia sẻ cùng các bệnh nhân không may mắc bệnh ung thư phổi và những người đang quan tâm tới vấn đề này! Xin cám ơn và hẹn gặp lại!

Ng

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *